¶ 1. معرفی اجمالی
نوید (NAVID) سامانهای برای مدیریت، اتوماسیون و بهینهسازی فرآیندهای سازمانی است که با رویکردی کارآمد، بومی و توسعهپذیر امکان مدلسازی، اجرا، نظارت و بهبود مستمر فرآیندها را فراهم میکند.
لینک سامانه: https://navid.jz.ac.ir
¶ 2. چرایی انتخاب سامانه
| نیاز/مشکل سازمانی | راهحل ارائهشده توسط سامانه |
|---|---|
| عدم شفافیت در مراحل اجرای درخواستها و فرآیندها | امکان ردیابی تمام مراحل یک درخواست یا فرآیند از آغاز تا پایان |
| کندی اجرای فرآیندها به دلیل مراحل دستی، کاغذی و تکراری | حذف مراحل دستی، کاغذی و تکراری |
| بروز خطا در اجرای دستی امور | استانداردسازی فرآیندها و هدایت خودکار امور |
| اتلاف هزینه و زمان در تخصیص منابع | تخصیص بهینه منابع و تمرکز نیروها بر کارهای باارزش |
| نبود پشتیبانی تخصصی در مراحل پیادهسازی و استفاده | همراهی تیم پشتیبانی متخصص در تمام مراحل پیادهسازی و استفاده |
| عدم انطباق سامانههای موجود با زبان، تقویم و جریان کار سازمانهای ایرانی | بومیسازی کامل منطبق با زبان، تقویم و جریان کار سازمانهای ایرانی |
¶ 3. ویژگیهای کلیدی
¶ الف) ویژگیهای فنی و معماری
| لایه / حوزه | فناوری / ابزار |
|---|---|
| زبان/فریمورک Backend | Java, Spring Boot |
| زبان/فریمورک Frontend | Alpine.js, Chart.js, bpmn.js |
| پایگاه داده | PostgreSQL (پشتیبانی از Oracle، MySQL/MariaDB، SQL Server) |
| پروتکلها و استانداردها | BPMN 2.0, DMN, CMMN, REST API, HTTP |
| طرفیتسازی و استقرار | Docker, Embedded (Java/Spring Boot), Tomcat, WildFly |
| ابزارهای عمومی | Maven, Camunda Modeler, Task List, Cockpit, Git |
| موتور اجرا | Camunda Process Engine مبتنی بر Java، تراکنشمحور و دارای Job Executor |
| الگوی یکپارچگی | Service Task (Java Delegate/Expression/Connector) و External Task برای میکروسرویسها |
| مدیریت Schema | Migration نسخهای |
| احراز هویت | Session-based Authentication |
| امنیت محیط | تعریف رمز پایگاه داده بهصورت متغیر محیطی (Environment Variable) |
¶ ب) ویژگیهای کارکردی و مدیریتی
• امنیت و مدیریت دسترسی:
- پشتیبانی از احراز هویت یکپارچه (SSO)
- Session-based Authentication
- اتصال به API برای مدیریت کاربران، گروهها و مجوزها
- تعریف رمز پایگاه داده بهصورت متغیر محیطی (Environment Variable)
- جلوگیری از دیپلوی توسط کاربران غیرمجاز
• رابط کاربری و تجربه کاربری:
- طراحی فرآیند با رابط کاربری گرافیکی و ساده
- بومیسازی کامل فارسی، راستچینسازی و تقویم شمسی
- مستندات و پشتیبانی به زبان فارسی
- طراحی و اجرای فرمهای الکترونیکی با قابلیت اتصال به پایگاه داده
- یکپارچهسازی استایل و فونت در سراسر فرمها و راستچینسازی کامل
• یکپارچگی و توسعهپذیری:
- یکپارچهسازی آسان و امن با سایر نرمافزارهای سازمان
- پشتیبانی از SSO برای دسترسی امن کاربران به چندین سامانه با یک نام کاربری و رمز عبور
- Service Task (Java Delegate/Expression/Connector) و External Task برای میکروسرویسها
- Java API و REST API
- امکان افزودن ماژولها و تنظیمات اختصاصی براساس نیازهای هر کسبوکار
- انعطافپذیری و مقیاسپذیری بالا
• گزارشگیری و تحلیل:
- تهیه گزارشهای تحلیلی متنوع از روند اجرای فرآیندها
- داشبوردهای مدیریتی قابل تنظیم برای نظارت بر عملکرد
- شناسایی گلوگاهها و کمک به تصمیمگیری مبتنی بر داده
- پنل پیشرفته نظارت با KPIهای کلیدی
- جستجوی پیشرفته و نمایش دیاگرام BPMN
• ویژگیهای اختصاصی سامانه:
- مدیریت متمرکز و هوشمند فرآیندها با پشتیبانی از BPMN 2.0
- پشتیبانی از استانداردهای BPMN 2.0، DMN و CMMN
- خودکارسازی گردشکارها و مدیریت وظایف انسانی
- طراحی و اجرای فرمهای الکترونیکی با قابلیت اتصال به پایگاه داده
- مدیریت فایلها و آپلود امن مستقیم روی سرور
- امکان اختصاص شروع فرآیند به تمامی گروههای سازمان
- پر کردن فیلدهای Select بهصورت پویا از پایگاه داده
- پیادهسازی آپلود فایل روی سرور با نام یکتا
¶ 4. کاربردها و حوزههای استفاده
- مدیریت متمرکز و هوشمند فرآیندها با پشتیبانی از BPMN 2.0
- خودکارسازی گردشکارها و مدیریت وظایف انسانی
- طراحی و اجرای فرمهای الکترونیکی با قابلیت اتصال به پایگاه داده
- بومیسازی مطابق با نیازهای سازمانی (فارسی، شمسی، راستچین)
- یکپارچهسازی امن با سامانههای سازمانی از طریق API و SSO
- گزارشگیری تحلیلی و داشبورد مدیریتی بلادرنگ
- پنل پیشرفته نظارت با جستجوی پیشرفته و نمایش دیاگرام BPMN
- مدیریت فایلها و آپلود امن مستقیم روی سرور
واحدهای بهرهبردار فعلی:
- مرکز پاسخگویی سوالات دینی
- معاونت مالی و منابع انسانی
اقدامات انجامشده:
- طراحی BPMN و پیادهسازی فرآیند مرکز پاسخگویی سوالات دینی
- طراحی BPMN تحقیقات مکاتبهای معارفی و فقهی
- طراحی BPMN و پیادهسازی فرآیند معاونت مالی و منابع انسانی (درخواست کالا از کلانفرآیند حسابداری بودجه و کنترل اعتبار)
- طراحی BPMN پژوهشی
- طراحی و پیادهسازی فرمهای مرتبط و اتصالهای دیتابیسی برای دریافت خودکار اطلاعات و ذخیرهسازی جهت گزارشهای آتی
- طراحی و پیادهسازی فرآیند ثبت مستندات
- تدوین راهنمای نحوه کار با سامانه نوید
- پشتیبانی از API در سامانه نوید
- طراحی و سفارشیسازی پنل پیشرفته نظارت بر فرآیندها
- پیادهسازی قابلیت جستجوی پیشرفته در نوید
- فارسیسازی و راستچینکردن نوید
- ایجاد امکان آپلود فایل در نوید
سایر اقدامات در حوزه BPMS :
- آموزش نحوه پیادهسازی فرمها در سامانه نوید به همکاران معاونت فرهنگی تبلیغی
- تهیه مستندات و فایلهای آموزشی
- آموزش نحوه طراحی فرمها در نوید (۳ جلسه)
توسعههای فنی انجامشده:
- پیادهسازی معماری لایههای Frontend با Alpine.js، Chart.js و bpmn.js
- پیادهسازی Session-based Authentication بهجای احراز هویت تکراری
- تعریف رمز عبور پایگاه داده بهصورت متغیر محیطی در Docker
- طراحی و سفارشیسازی پنل نظارت با KPIهای کلیدی و جستجوی پیشرفته
- جلوگیری از دیپلوی توسط کاربران غیرمجاز
- امکان اختصاص شروع فرآیند به تمامی گروههای سازمان
- پیادهسازی آپلود فایل روی سرور با نام یکتا
- پر کردن فیلدهای Select بهصورت پویا از پایگاه داده
- یکپارچهسازی استایل و فونت در سراسر فرمها و راستچینسازی کامل
¶ 5. مزیت رقابتی و تمایز
| مزیت | توضیح |
|---|---|
| فنی/فناورانه | پشتیبانی از استانداردهای BPMN 2.0، DMN و CMMN، اتصال آسان با سامانههای سازمانی از طریق API و SSO، پنل پیشرفته نظارت با KPIهای کلیدی و نمایش دیاگرام BPMN، انعطافپذیری و مقیاسپذیری بالا در طراحی فرمها، فرآیندها و ماژولها، استقلال از پلتفرمهای خاص، امنیت بالا در مدیریت رمزها و اطلاعات حساس |
| اقتصادی | رایگان بودن لایسنس، عدم وابستگی به لایسنسهای خارجی، پشتیبانی داخلی و توسعهپذیری بدون وابستگی به پلتفرمهای خارجی |
| استراتژیک/سازمانی | بومیسازی برای زبان، تقویم و جریان کار سازمانهای ایرانی، رهگیری شفاف فرآیندها از شروع تا پایان، گزارشگیری و تحلیل دادهمحور برای تصمیمگیری مدیریتی، مناسب برای توسعههای آینده و نیازهای متغیر سازمان |
مقایسه با سامانه های همسو:
| ویژگی |
نوید |
Camunda |
Flowable |
Bizagi |
ProcessMaker |
آیکن |
پرگار |
فراگستر |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| متنباز |
✅ |
✅ |
✅ |
❌ |
✅ |
❌ |
❌ |
❌ |
| BPMN 2.0 |
✅ |
✅ |
✅ |
✅ |
✅ |
⚠️ |
⚠️ |
⚠️ |
| DMN |
✅ |
✅ |
✅ |
✅ |
❌ |
❌ |
❌ |
❌ |
| بومیسازی فارسی و شمسی |
✅ |
❌ |
❌ |
❌ |
❌ |
✅ |
✅ |
✅ |
| پشتیبانی داخلی |
✅ |
❌ |
❌ |
❌ |
❌ |
✅ |
✅ |
✅ |
| استقرار داخلی (On-Premise) |
✅ |
✅ |
✅ |
✅ |
✅ |
✅ |
✅ |
✅ |
| REST API |
✅ |
✅ |
✅ |
✅ |
✅ |
⚠️ |
⚠️ |
⚠️ |
| SSO |
✅ |
✅ |
✅ |
⚠️ |
⚠️ |
⚠️ |
⚠️ |
⚠️ |
| داشبورد مدیریتی |
✅ |
✅ |
✅ |
✅ |
✅ |
✅ |
✅ |
✅ |
| نظارت پیشرفته |
✅ |
✅ |
✅ |
✅ |
⚠️ |
⚠️ |
⚠️ |
⚠️ |
| سفارشیسازی بالا |
✅ |
✅ |
✅ |
❌ |
⚠️ |
✅ |
⚠️ |
⚠️ |
| وابستگی به پلتفرم خاص |
❌ |
❌ |
❌ |
✅ (.NET/SQL) |
❌ |
❌ |
❌ |
❌ |
| هزینه لایسنس |
رایگان |
رایگان (Community) |
رایگان (OSS) |
پرهزینه |
محدود/پرهزینه |
تجاری |
تجاری |
تجاری |
¶ 6. چشمانداز و برنامه توسعه
نوید با تکیه بر انعطافپذیری و مقیاسپذیری بالا، امکان افزودن ماژولها و تنظیمات اختصاصی براساس نیازهای هر کسبوکار را فراهم میکند و توانایی سازگاری با نیازهای در حال رشد و تغییر سازمان را دارد. پشتیبانی از استانداردهای BPMN 2.0 و DMN، یکپارچهسازی آسان با سامانههای سازمانی از طریق API و SSO، و استقلال از پلتفرمهای خاص، بستر لازم برای توسعههای آینده و پاسخ به نیازهای متغیر سازمان را مهیا میسازد.